Ενημερωτικές
To Βάθος τ’ Ουρανού Είναι Κόκκινο, Κρις Μάρκερ, 1978, ντοκιμαντέρ, Γαλλία
Αν και η ταινία φτιάχτηκε στα δεκάχρονα του Μάη, αποτελεί μία από τις πιο περιεκτικές όσον αφορά το εύρος και την πολυμορφία του 68. Αποτελεί ένα μοντάζ εικόνων από τα διάφορα κινήματα και μέτωπα σε όλο τον κόσμο. Έχει δύο μέρη που διαρκούν μαζί τρισίμιση σχεδόν ώρες, αλλά μπορεί να προβληθεί μόνο το πρώτο, που αναφέρεται στο 68 καθώς το δεύτερο αφορά τη δεκαετία του 70.
Η Εργατική Τάξη Πάει στον Παράδεισο, Έλιο Πέτρι, 1971, μυθοπλασία, Ιταλία
Από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες για το κίνημα στην Ιταλία και τη θέση του νέου βιομηχανικού προλεταριάτου και κριτικής στο ρεφορμιστικό συνδικαλισμό του ΚΚΙ. Η ιστορία ενός εργάτη που βρίσκεται ανάμεσα στις πιέσεις καθημερινότητας και δουλειάς και στην δύσκολη συνειδητοποίηση της ανάγκης πολιτικής δράσης στο εργοστάσιο.
Μίμης ο Σιδεράς, Λίνα Βερντμίλλερ, 1971, μυθοπλασία, Ιταλία
Αντίστοιχη με την παραπάνω. Ένας εργάτης από το Νότο της Ιταλίας έρχεται στο βιομηχανοποιημένο βορρά να βρει δουλειά. Ξένος και μόνος μπλέκεται με τους φοιτητές που κάνουν παρέμβαση στο εργοστάσιο λόγω μιας φοιτήτριας που του αρέσει. Η ταινία ξεχωρίζει λόγω της γυναικείας ματιάς της Βέρτμιλλερ στο ζήτημα, μίας από τις πιο σημαντικές Ιταλές σκηνοθέτριες.
Εάν… (If…), Λίντσεϋ Άντερσον, 1968, μυθοπλασία, Μ. Βρεττανία
Η ταινία εξελίσσεται μέσα σε ένα παλαιών αρχών Βικτωριανό σχολείο οικοτρόφων στα τέλη του 60, όπου μία παρέα μαθητών εξεγείρονται με τρόπο τόσο βίαιο όσο και το σύστημα του σχολείου που τους καταπιέζει. Ενδεικτικό του κλίματος της εποχής.
Τη Χρονιά του Γουρουνιού (In the Year of the Pig), Εμίλ Ντ’ Αντόνιο, 1968, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ για το ζήτημα του Βιετνάμ. Το γεγονός ότι δεν μιλάνε Βιετναμέζοι, αλλά κύρια Αμερικάνοι και Γάλλοι, ακόμα και εχθρικά προσκείμενοι στους Βιετ Γκόνκ, όχι μόνο δεν λειτουργεί αποδυναμωτικά για το μύνημα της ταινίας αλλά αντίθετα το ενισχύει. Ο Ντ’ Αντόνιο καταφέρνει με μαεστρία κι εύστοχες ερωτήσεις να δείξει την ουσία και τη βαρβαρότητα παλιών αποικιοκρατών (Γάλλων) και νέων ιμπεριαλιστών (Αμερικάνων). Συγκλονιστική είναι η ομοιότητα της δικαιολόγησης της επέμβασης στο Βιετνάμ και της γλώσσας που χρησιμοποιούνταν τότε με τη σημερινή για το Ιράκ και τον πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία.
The Weather Underground, Σ. Γκριν & Μπ. Σίγκελ, 2002, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η ταινία ασχολείται με την πιο ριζοσπαστική ομάδα του φοιτητικού κινήματος των ΗΠΑ, τους Weathermen. Οι Weathermen αποτελούσαν την τάση που επικράτησε στο 2ο συνέδριο του SDS (Φοιτητές για μία Δημοκρατική Κοινωνία), υποστηρίζοντας: πως το επαναστατικό υποκείμενο μέσα στις ΗΠΑ ήταν οι ριζοσπαστικοποιημένες εθνικές μειονότητες του Τρίτου Κόσμου, την πρωτοκαθεδρία του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα και την ανάγκη “να φέρουμε τον πόλεμο σπίτι”. Η τακτική αυτή της πόλωσης που οδήγησε στη διάλυση του SDS και τους Weathermen στην παρανομία εξετάζεται κριτικά από τους ίδιους χωρίς όμως μεταμέλεια. Η ταινία αποτελεί την καλύτερη (αυτο)κριτική της επιλογής του ένοπλου από ένα κομμάτι του κινήματος του 68. Παράλληλα αποτελεί πολύ καλή μαρτυρία του κλίματος πόλωσης στις ΗΠΑ.
Sir! No Sir!, Ντέιβιντ Ζάϊγκερ, 2005, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η πρώτη ταινία που καταγράφει το κίνημα αντίστασης στον πόλεμο του Βιετνάμ μέσα στον ίδιο το στρατό των ΗΠΑ, όπως αναπτύχθηκε από τη δράση απλών φαντάρων. Απίστευτη και συγκινητική για το θάρρος, την αποφασιστικότητα και την αλληλεγγύη που έδειξαν νέοι φαντάροι προς αυτούς τους οποίους είχαν σταλεί να πολεμήσουν αντιστεκόμενοι να υπακούσουν εντολές, αλλά και προς τα κινήματα της χώρας τους.
Η Δολοφονία του Φρεντ Χάμπτον, M. Γκρέϊ, 1971, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Ταινία ντοκουμέντο. Η ταινία, που γυρίζονταν καθώς ξετυλίγονταν τα γεγονότα από κινηματογραφιστές που είχαν ταχθεί με το κίνημα, αποκαλύπτει τα βρώμικα μέτρα ομοσπονδιακής αστυνομίας, FBI και κυβερνητικών παραγόντων των ΗΠΑ ενάντια στους Μαύρους Πάνθηρες αλλά δείχνει επίσης και τη δράση και πολιτική των τελευταίων που πήγαινε πολύ πιο πέρα και βαθιά από τις προβαλόμενες μιλιταριστικές τους εικόνες, με δουλειά μέσα στις κοινότητες των Αφρο-Αμερικανών.
Η Ώρα των Υψικάμινων, Φ. Σολάνας & Ο. Τσετίνο (Cine Liberation), 1968, Αργεντινή
Ταινία σταθμός στην ιστορία του κινηματογράφου. Από την εμπειρία της ταινίας αυτής προέκυψε ο Τρίτος Κινηματογράφος, το πιο σημαντικό κινηματογραφικό ρεύμα του 68. Η ταινία αποτελεί την καλύτερη ανάλυση, επίκαιρη ακόμα και σήμερα, της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού στις χώρες της περιφέρειας. Αποτελείται από τρία μέρη με συνολική διάρκεια γύρω στις τέσσερις ώρες. Αν και το πρώτο μέρος είναι το λιγότερο αντιπροσωπευτικό όσων αφορά την αισθητική του Τρίτου Κινηματογράφου, ωστόσο προτείνεται σε σχέση με τα δύο άλλα λόγω του πιο διαχρονικού του περιεχομένου σχετικά με την κριτική της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.
Tlatelolco – Tα Κλειδιά της Σφαγής, Κάρλος Μεντόζα, 2002, ντοκιμαντέρ, Μεξικό
Το ντοκιμαντέρ περιγράφει το κίνημα του καλοκαιριού του 1968, από την επέμβαση της αστυνομίας στο κατηλλειμένο πανεπιστήμιο του Μεξικό μέχρι την γενίκευση του με οικονομικά αντι-κυβερνητικά αιτήματα λίγες μέρες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων και τη βίαιη καταστολή του, τρεις μέρες πριν την έναρξη των αγώνων με τη σφαγή στην πλατεία των Τριών Πολιτισμών.
Woodstock, Μάικλ Ουόντλεϊ, 1970, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η ταινία καταγράφει τις τρεις μέρες του μεγαλύτερου free festival που οργανώθηκε ποτέ και κυρίως την αντικουλτούρα των χίππυς και του αντικομφορμισμού της νεολαίας του 68. Στις τρεις ώρες που διαρκεί παρελαύνουν τα πιο σημαντικά ονόματα των τότε μουσικών ρευμάτων αλλά ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι σκηνές της ζωής και της (αυτο)οργάνωσης του κάμπινγκ.
Σινεφίλ
Η Kινέζα, Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1967, μυθοπλασία, Γαλλία
Αφορά τη ζωή και κύρια τις πολιτικο-ιδεολογικές συζητήσεις τεσσάρων φοιτητών σε ένα διαμέρισμα του Παρισιού την παραμονή των γεγονότων του Μάη. Ο Γκοντάρ καταγράφει με την ταινία αυτή την άνοδο της ριζοσπαστικοποίησης της Γαλλικής νεολαίας, που όμως ακόμα δεν έχει αποκρυσταλωθεί σε συγκεκριμένες θέσεις. Επίσης η ταινία αποτελεί δείγμα της στροφής του Γκοντάρ προς ανοιχτά πολιτικές ταινίες όπως αυτές που θα κάνει όλη την επόμενη περίοδο μέχρι τα μέσα του 70.
Weekend, Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1967, μυθοπλασία, Γαλλία
Ένα μεσοαστικό ζευγάρι ξεκινάει για την επαρχία προκειμένου να πάρει την κληρονομιά της γυναίκας ακόμη και δολοφωνίντας τον πατέρα της. Στο δρόμο συναντάει διάφορα εμπόδια μεταξύ των οποίων ένα ένα φοβερό μποτιλιάρισμα που θυμίζει πεδίο μάχης. Όταν φτάνουν στους γονείς της ο πατέρας έχει πεθάνει και η μάνα δε τους δίνει τίποτα, αλλά τη σκοτώνουν και φεύγουν καταλήγοντας σε ένα κοινόβιο χίππυς. Η ταινία είναι η τελευταία του Γκοντάρ πριν το Μάη και αποτελεί μία κριτική της καταναλωτικής κοινωνίας, με έντονα στοιχεία μαύρου χιούμορ, ενώ ήδη αισθητικά βαδίζει στο δρόμο της ολοένα και μεγαλύτερης εισαγωγής αντισυμβατικών τεχνικών κι αισθητικών.
Όλα Είναι Καλά, ομάδα Τζίγκα Βερτόφ – Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1972, μυθοπλασία, Γαλλία
Η τελευταία ταινία της ομάδας Τζίγκα Βερτόφ του Ζ.Λ. Γκοντάρ. Η ταινία αποτελεί μία άμεση αναφορά στα γεγονότα του Μάη και είναι ενδεικτική της προσπάθειας της ομάδας Τζίγκα Βερτόφ για μια επαναστατική κινηματογραφική αισθητική. Είναι σίγουρα πιο απαιτητική από μία στρωτή ταινία υπόθεσης ή ένα ντοκιμαντέρ αλλά έχει ιδιαίτερη αξία σαν ‘πολιτική ταινία φτιαγμένη με πολιτικό τρόπο’.
O Μιλού το Μάη, Λ. Μαλ, 1989, μυθοπλασία, Γαλλία
Όταν πεθαίνει ο παππούς ενός αριστερού φοιτητή, γόνου πλούσιας οικογένειας γαιοκτημόνων στην επαρχία, αναγκάζεται να αφήσει το εξεγερμένο Παρίσι και να γυρίσει σπίτι για την κηδεία. Στο σπίτι ξεσπούν οικογενειακοί καυγάδες για τα γεγονότα του Μάη, ενώ η κηδεία αναβάλεται λόγω απεργίας των νεκροθαφτών και μέλη της οικογένειας τρομοκρατημένα από την προοπτική επικράτησης της επανάστασης προσπαθούν να κρυφτούν στα δάση. Η ταινία καταγράφει τον απόηχο του Μάη στην επαρχία με ευχάριστο και κωμικό τρόπο.
Antonio das Mortes, Γκλάουμπερ Ρόσα, 1969, μυθοπλασία, Βραζιλία
Από τις πιο σημαντικές ταινίες του βραζιλιάνικου Cinema Novo (Νέο Κινηματογράφο) και δείγμα της ετερογένειας της βραζιλιάνικης και Λατινοαμερικάνικης κουλτούρας. Ένας πληρωμένος δολοφόνος cancaceiros (αντίστοιχων με την ελληνική κλεφτουριά) πάει σε μία φτωχή περιοχή της Βραζιλίας να σκοτώσει την τελευταία ομάδα cancaceiros πληρωμένος από ένα ντόπιο γαιοκτήμονα. Η αποστολή του όμως αυτή είναι μεταμορφωτική για τον ίδιο που τελικά αλλάζει στρατόπεδο. Η ταινία χαρακτηρίζεται από την ‘αισθητική της πείνας’ του Ρόσα και το κίνημα του τροπικαλισμού, ή αυτού που είναι πιο γνωστό σαν μαγικός ρεαλισμός. Αυτό την κάνει την ίδια στιγμή πολύχρωνη, ποιητική, αλλά όχι κι ένα συνηθισμένο, στρωτό κείμενο.
Xala (Χάλα), Ουσμάν Σεμπέν, 1974, μυθοπλασία, Σενεγάλη
Ο Ουσμάν Σεμπέν είναι ο πατέρας του Αφρικανικού κινηματογράφου. Στις ταινίες του χρησιμοποιεί μαρξιστική διαλεκτική και τοπικές κουλτούρες για να δείξει τα επίπεδα λειτουργίας και τις συνέπειες της αποικιοκρατίας και να την κριτικάρει. Η συγκεκριμένη ταινία αναφέρεται σε έναν υπουργό μίας διεφθαρμένης κυβέρνησης που όταν παντρεύεται την τέταρτη γυναίκα του, παραμένει ανίκανος και λόγω της αδυναμίας της δυτικής ιατρικής να τον βοηθήσει αναζητάει τη βοήθεια παραδοσιακών ματζουνιών και μάγων ώστε να μη χάσει το κοινωνικό του στάτους. Μέσω αυτής της ιστορίας ο Σεμπέν βάζει, χρησιμοποιώντας κι έντονα κωμικά στοιχεία, στο στόχαστρο του την νεο-αποικιοκρατία, δείχνοντας παράλληλα και την αδυναμία των ντόπιων αστικών τάξεων να στηρίξουν τον εαυτό τους αν τους εγκατακλείψουν οι προστάτες τους.
Μαργαρίτες, Βέρα Τσιτίλοβα, 1966, μυθοπλασία, Τσεχοσλοβακία
Η Βέρα Τσιτίλοβα αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές εκπροσώπους του Νέου Τσέχικου Κινηματογράφου στα τέλη του 60. Η ταινία αφορά την απόφαση δύο αδερφών (κοριτσιών) να πάνε κόντρα στις συμβάσεις και την ‘κανονικότητα’ της καθώς πρέπει κοινωνίας. Ξεκινάνε μία σειρά από ζαβολιές και τρέλες σε μία ιστορία χωρίς ιδιαίτερη συνοχή και με δόσεις σουρεαλισμού, που όμως καταφέρνει να αποδόσει το κλίμα ανεμελιάς και πρόκλησης της νεολαίας της εποχής.
Η Κοινωνία του Θεάματος, Γκυ Ντεμπόρ, 1973, φιλμ-δοκίμιο, Γαλλία
Πρόκειται για την κινηματογραφική μεταφορά του ομόνυμου κειμένου του συγγραφέα, όπου κάνει χρήση της Καταστασιακής τακτικής του detournement, δηλαδή της οικειοποίησης εικόνων της μαζικής κουλτούρας και της εκτροπής του νοήματος τους με τη χρήση μοντάζ και αντιστικτικού λόγου. Η ταινία κατατάσεται στα πρωτοποριακά κείμενα του κινηματογράφου, όπως και της ομάδας Τζ. Βερτόφ. Δεν πρόκειται για διασκεδαστική ταινία αλλά είναι σημαντική για την κριτική προς τα ΜΜΕ και τον πολιτισμό που ασκήθηκε από τα κινήματα του 68 και που επηρέασε τα κινήματα αντικουλτούρας τότε και κυρίως μετέπειτα.
Medium Cool, Χάσκελ Ουέξλερ, 1969, μυθοπλασία, ΗΠΑ
Ένας ειδικευμένος στην κάλυψη των ρατσιστικών εντάσεων δημοσιογράφος, μαθαίνει για το βρώμικο ρόλο του τηλεοπτικού δικτύου στο οποίο δουλεύει, που συνεργάζεται με το FBI. Αποφασίζει να διαμαρτυρηθεί, πράγμα που οδηγεί στην απόλυση του και τον ίδιο να εμπλακεί πιο ενεργά στις διαδηλώσεις.
Punishment Park (Πάρκο Τιμωρίας), Πίτερ Ουότκινς, 1971, μυθοπλασία, ΗΠΑ
Φανταστείται ένα πολιτικό survivor, καταγγελία της κτηνωδίας και των φασιστικών τάσεων του αμερικάνικου κράτους στα τέλη του 60. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης σε μία έρημο των ΗΠΑ οι συλληφθέντες ακτιβιστές έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στην έκτιση των βαριών ποινών τους ή σε μία τριήμερη δοκιμασία να φτάσουν την αμερικάνικη σημαία στο βάθος της ερήμου κυνηγημένοι από υπό εκπαίδευση αστυνομικούς. Γυρισμένη σε ψευδο-ντοκιμαντερίστικο στυλ με ερασιτέχνες ηθοποιούς, που ήταν οι ίδιοι ακτιβιστές, η ταινία προκάλεσε την οργή επίσημων ΜΜΕ και κινηματογραφικής βιομηχανίας που μπλόκαρε ουσιαστικά την προβολή της στις αίθουσες.
To Βάθος τ’ Ουρανού Είναι Κόκκινο, Κρις Μάρκερ, 1978, ντοκιμαντέρ, Γαλλία
Αν και η ταινία φτιάχτηκε στα δεκάχρονα του Μάη, αποτελεί μία από τις πιο περιεκτικές όσον αφορά το εύρος και την πολυμορφία του 68. Αποτελεί ένα μοντάζ εικόνων από τα διάφορα κινήματα και μέτωπα σε όλο τον κόσμο. Έχει δύο μέρη που διαρκούν μαζί τρισίμιση σχεδόν ώρες, αλλά μπορεί να προβληθεί μόνο το πρώτο, που αναφέρεται στο 68 καθώς το δεύτερο αφορά τη δεκαετία του 70.
Η Εργατική Τάξη Πάει στον Παράδεισο, Έλιο Πέτρι, 1971, μυθοπλασία, Ιταλία
Από τις πιο αντιπροσωπευτικές ταινίες για το κίνημα στην Ιταλία και τη θέση του νέου βιομηχανικού προλεταριάτου και κριτικής στο ρεφορμιστικό συνδικαλισμό του ΚΚΙ. Η ιστορία ενός εργάτη που βρίσκεται ανάμεσα στις πιέσεις καθημερινότητας και δουλειάς και στην δύσκολη συνειδητοποίηση της ανάγκης πολιτικής δράσης στο εργοστάσιο.
Μίμης ο Σιδεράς, Λίνα Βερντμίλλερ, 1971, μυθοπλασία, Ιταλία
Αντίστοιχη με την παραπάνω. Ένας εργάτης από το Νότο της Ιταλίας έρχεται στο βιομηχανοποιημένο βορρά να βρει δουλειά. Ξένος και μόνος μπλέκεται με τους φοιτητές που κάνουν παρέμβαση στο εργοστάσιο λόγω μιας φοιτήτριας που του αρέσει. Η ταινία ξεχωρίζει λόγω της γυναικείας ματιάς της Βέρτμιλλερ στο ζήτημα, μίας από τις πιο σημαντικές Ιταλές σκηνοθέτριες.
Εάν… (If…), Λίντσεϋ Άντερσον, 1968, μυθοπλασία, Μ. Βρεττανία
Η ταινία εξελίσσεται μέσα σε ένα παλαιών αρχών Βικτωριανό σχολείο οικοτρόφων στα τέλη του 60, όπου μία παρέα μαθητών εξεγείρονται με τρόπο τόσο βίαιο όσο και το σύστημα του σχολείου που τους καταπιέζει. Ενδεικτικό του κλίματος της εποχής.
Τη Χρονιά του Γουρουνιού (In the Year of the Pig), Εμίλ Ντ’ Αντόνιο, 1968, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ για το ζήτημα του Βιετνάμ. Το γεγονός ότι δεν μιλάνε Βιετναμέζοι, αλλά κύρια Αμερικάνοι και Γάλλοι, ακόμα και εχθρικά προσκείμενοι στους Βιετ Γκόνκ, όχι μόνο δεν λειτουργεί αποδυναμωτικά για το μύνημα της ταινίας αλλά αντίθετα το ενισχύει. Ο Ντ’ Αντόνιο καταφέρνει με μαεστρία κι εύστοχες ερωτήσεις να δείξει την ουσία και τη βαρβαρότητα παλιών αποικιοκρατών (Γάλλων) και νέων ιμπεριαλιστών (Αμερικάνων). Συγκλονιστική είναι η ομοιότητα της δικαιολόγησης της επέμβασης στο Βιετνάμ και της γλώσσας που χρησιμοποιούνταν τότε με τη σημερινή για το Ιράκ και τον πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία.
The Weather Underground, Σ. Γκριν & Μπ. Σίγκελ, 2002, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η ταινία ασχολείται με την πιο ριζοσπαστική ομάδα του φοιτητικού κινήματος των ΗΠΑ, τους Weathermen. Οι Weathermen αποτελούσαν την τάση που επικράτησε στο 2ο συνέδριο του SDS (Φοιτητές για μία Δημοκρατική Κοινωνία), υποστηρίζοντας: πως το επαναστατικό υποκείμενο μέσα στις ΗΠΑ ήταν οι ριζοσπαστικοποιημένες εθνικές μειονότητες του Τρίτου Κόσμου, την πρωτοκαθεδρία του αντιιμπεριαλιστικού αγώνα και την ανάγκη “να φέρουμε τον πόλεμο σπίτι”. Η τακτική αυτή της πόλωσης που οδήγησε στη διάλυση του SDS και τους Weathermen στην παρανομία εξετάζεται κριτικά από τους ίδιους χωρίς όμως μεταμέλεια. Η ταινία αποτελεί την καλύτερη (αυτο)κριτική της επιλογής του ένοπλου από ένα κομμάτι του κινήματος του 68. Παράλληλα αποτελεί πολύ καλή μαρτυρία του κλίματος πόλωσης στις ΗΠΑ.
Sir! No Sir!, Ντέιβιντ Ζάϊγκερ, 2005, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η πρώτη ταινία που καταγράφει το κίνημα αντίστασης στον πόλεμο του Βιετνάμ μέσα στον ίδιο το στρατό των ΗΠΑ, όπως αναπτύχθηκε από τη δράση απλών φαντάρων. Απίστευτη και συγκινητική για το θάρρος, την αποφασιστικότητα και την αλληλεγγύη που έδειξαν νέοι φαντάροι προς αυτούς τους οποίους είχαν σταλεί να πολεμήσουν αντιστεκόμενοι να υπακούσουν εντολές, αλλά και προς τα κινήματα της χώρας τους.
Η Δολοφονία του Φρεντ Χάμπτον, M. Γκρέϊ, 1971, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Ταινία ντοκουμέντο. Η ταινία, που γυρίζονταν καθώς ξετυλίγονταν τα γεγονότα από κινηματογραφιστές που είχαν ταχθεί με το κίνημα, αποκαλύπτει τα βρώμικα μέτρα ομοσπονδιακής αστυνομίας, FBI και κυβερνητικών παραγόντων των ΗΠΑ ενάντια στους Μαύρους Πάνθηρες αλλά δείχνει επίσης και τη δράση και πολιτική των τελευταίων που πήγαινε πολύ πιο πέρα και βαθιά από τις προβαλόμενες μιλιταριστικές τους εικόνες, με δουλειά μέσα στις κοινότητες των Αφρο-Αμερικανών.
Η Ώρα των Υψικάμινων, Φ. Σολάνας & Ο. Τσετίνο (Cine Liberation), 1968, Αργεντινή
Ταινία σταθμός στην ιστορία του κινηματογράφου. Από την εμπειρία της ταινίας αυτής προέκυψε ο Τρίτος Κινηματογράφος, το πιο σημαντικό κινηματογραφικό ρεύμα του 68. Η ταινία αποτελεί την καλύτερη ανάλυση, επίκαιρη ακόμα και σήμερα, της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού στις χώρες της περιφέρειας. Αποτελείται από τρία μέρη με συνολική διάρκεια γύρω στις τέσσερις ώρες. Αν και το πρώτο μέρος είναι το λιγότερο αντιπροσωπευτικό όσων αφορά την αισθητική του Τρίτου Κινηματογράφου, ωστόσο προτείνεται σε σχέση με τα δύο άλλα λόγω του πιο διαχρονικού του περιεχομένου σχετικά με την κριτική της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.
Tlatelolco – Tα Κλειδιά της Σφαγής, Κάρλος Μεντόζα, 2002, ντοκιμαντέρ, Μεξικό
Το ντοκιμαντέρ περιγράφει το κίνημα του καλοκαιριού του 1968, από την επέμβαση της αστυνομίας στο κατηλλειμένο πανεπιστήμιο του Μεξικό μέχρι την γενίκευση του με οικονομικά αντι-κυβερνητικά αιτήματα λίγες μέρες πριν την έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων και τη βίαιη καταστολή του, τρεις μέρες πριν την έναρξη των αγώνων με τη σφαγή στην πλατεία των Τριών Πολιτισμών.
Woodstock, Μάικλ Ουόντλεϊ, 1970, ντοκιμαντέρ, ΗΠΑ
Η ταινία καταγράφει τις τρεις μέρες του μεγαλύτερου free festival που οργανώθηκε ποτέ και κυρίως την αντικουλτούρα των χίππυς και του αντικομφορμισμού της νεολαίας του 68. Στις τρεις ώρες που διαρκεί παρελαύνουν τα πιο σημαντικά ονόματα των τότε μουσικών ρευμάτων αλλά ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι σκηνές της ζωής και της (αυτο)οργάνωσης του κάμπινγκ.
Σινεφίλ
Η Kινέζα, Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1967, μυθοπλασία, Γαλλία
Αφορά τη ζωή και κύρια τις πολιτικο-ιδεολογικές συζητήσεις τεσσάρων φοιτητών σε ένα διαμέρισμα του Παρισιού την παραμονή των γεγονότων του Μάη. Ο Γκοντάρ καταγράφει με την ταινία αυτή την άνοδο της ριζοσπαστικοποίησης της Γαλλικής νεολαίας, που όμως ακόμα δεν έχει αποκρυσταλωθεί σε συγκεκριμένες θέσεις. Επίσης η ταινία αποτελεί δείγμα της στροφής του Γκοντάρ προς ανοιχτά πολιτικές ταινίες όπως αυτές που θα κάνει όλη την επόμενη περίοδο μέχρι τα μέσα του 70.
Weekend, Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1967, μυθοπλασία, Γαλλία
Ένα μεσοαστικό ζευγάρι ξεκινάει για την επαρχία προκειμένου να πάρει την κληρονομιά της γυναίκας ακόμη και δολοφωνίντας τον πατέρα της. Στο δρόμο συναντάει διάφορα εμπόδια μεταξύ των οποίων ένα ένα φοβερό μποτιλιάρισμα που θυμίζει πεδίο μάχης. Όταν φτάνουν στους γονείς της ο πατέρας έχει πεθάνει και η μάνα δε τους δίνει τίποτα, αλλά τη σκοτώνουν και φεύγουν καταλήγοντας σε ένα κοινόβιο χίππυς. Η ταινία είναι η τελευταία του Γκοντάρ πριν το Μάη και αποτελεί μία κριτική της καταναλωτικής κοινωνίας, με έντονα στοιχεία μαύρου χιούμορ, ενώ ήδη αισθητικά βαδίζει στο δρόμο της ολοένα και μεγαλύτερης εισαγωγής αντισυμβατικών τεχνικών κι αισθητικών.
Όλα Είναι Καλά, ομάδα Τζίγκα Βερτόφ – Ζ.Λ. Γκοντάρ, 1972, μυθοπλασία, Γαλλία
Η τελευταία ταινία της ομάδας Τζίγκα Βερτόφ του Ζ.Λ. Γκοντάρ. Η ταινία αποτελεί μία άμεση αναφορά στα γεγονότα του Μάη και είναι ενδεικτική της προσπάθειας της ομάδας Τζίγκα Βερτόφ για μια επαναστατική κινηματογραφική αισθητική. Είναι σίγουρα πιο απαιτητική από μία στρωτή ταινία υπόθεσης ή ένα ντοκιμαντέρ αλλά έχει ιδιαίτερη αξία σαν ‘πολιτική ταινία φτιαγμένη με πολιτικό τρόπο’.
O Μιλού το Μάη, Λ. Μαλ, 1989, μυθοπλασία, Γαλλία
Όταν πεθαίνει ο παππούς ενός αριστερού φοιτητή, γόνου πλούσιας οικογένειας γαιοκτημόνων στην επαρχία, αναγκάζεται να αφήσει το εξεγερμένο Παρίσι και να γυρίσει σπίτι για την κηδεία. Στο σπίτι ξεσπούν οικογενειακοί καυγάδες για τα γεγονότα του Μάη, ενώ η κηδεία αναβάλεται λόγω απεργίας των νεκροθαφτών και μέλη της οικογένειας τρομοκρατημένα από την προοπτική επικράτησης της επανάστασης προσπαθούν να κρυφτούν στα δάση. Η ταινία καταγράφει τον απόηχο του Μάη στην επαρχία με ευχάριστο και κωμικό τρόπο.
Antonio das Mortes, Γκλάουμπερ Ρόσα, 1969, μυθοπλασία, Βραζιλία
Από τις πιο σημαντικές ταινίες του βραζιλιάνικου Cinema Novo (Νέο Κινηματογράφο) και δείγμα της ετερογένειας της βραζιλιάνικης και Λατινοαμερικάνικης κουλτούρας. Ένας πληρωμένος δολοφόνος cancaceiros (αντίστοιχων με την ελληνική κλεφτουριά) πάει σε μία φτωχή περιοχή της Βραζιλίας να σκοτώσει την τελευταία ομάδα cancaceiros πληρωμένος από ένα ντόπιο γαιοκτήμονα. Η αποστολή του όμως αυτή είναι μεταμορφωτική για τον ίδιο που τελικά αλλάζει στρατόπεδο. Η ταινία χαρακτηρίζεται από την ‘αισθητική της πείνας’ του Ρόσα και το κίνημα του τροπικαλισμού, ή αυτού που είναι πιο γνωστό σαν μαγικός ρεαλισμός. Αυτό την κάνει την ίδια στιγμή πολύχρωνη, ποιητική, αλλά όχι κι ένα συνηθισμένο, στρωτό κείμενο.
Xala (Χάλα), Ουσμάν Σεμπέν, 1974, μυθοπλασία, Σενεγάλη
Ο Ουσμάν Σεμπέν είναι ο πατέρας του Αφρικανικού κινηματογράφου. Στις ταινίες του χρησιμοποιεί μαρξιστική διαλεκτική και τοπικές κουλτούρες για να δείξει τα επίπεδα λειτουργίας και τις συνέπειες της αποικιοκρατίας και να την κριτικάρει. Η συγκεκριμένη ταινία αναφέρεται σε έναν υπουργό μίας διεφθαρμένης κυβέρνησης που όταν παντρεύεται την τέταρτη γυναίκα του, παραμένει ανίκανος και λόγω της αδυναμίας της δυτικής ιατρικής να τον βοηθήσει αναζητάει τη βοήθεια παραδοσιακών ματζουνιών και μάγων ώστε να μη χάσει το κοινωνικό του στάτους. Μέσω αυτής της ιστορίας ο Σεμπέν βάζει, χρησιμοποιώντας κι έντονα κωμικά στοιχεία, στο στόχαστρο του την νεο-αποικιοκρατία, δείχνοντας παράλληλα και την αδυναμία των ντόπιων αστικών τάξεων να στηρίξουν τον εαυτό τους αν τους εγκατακλείψουν οι προστάτες τους.
Μαργαρίτες, Βέρα Τσιτίλοβα, 1966, μυθοπλασία, Τσεχοσλοβακία
Η Βέρα Τσιτίλοβα αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές εκπροσώπους του Νέου Τσέχικου Κινηματογράφου στα τέλη του 60. Η ταινία αφορά την απόφαση δύο αδερφών (κοριτσιών) να πάνε κόντρα στις συμβάσεις και την ‘κανονικότητα’ της καθώς πρέπει κοινωνίας. Ξεκινάνε μία σειρά από ζαβολιές και τρέλες σε μία ιστορία χωρίς ιδιαίτερη συνοχή και με δόσεις σουρεαλισμού, που όμως καταφέρνει να αποδόσει το κλίμα ανεμελιάς και πρόκλησης της νεολαίας της εποχής.
Η Κοινωνία του Θεάματος, Γκυ Ντεμπόρ, 1973, φιλμ-δοκίμιο, Γαλλία
Πρόκειται για την κινηματογραφική μεταφορά του ομόνυμου κειμένου του συγγραφέα, όπου κάνει χρήση της Καταστασιακής τακτικής του detournement, δηλαδή της οικειοποίησης εικόνων της μαζικής κουλτούρας και της εκτροπής του νοήματος τους με τη χρήση μοντάζ και αντιστικτικού λόγου. Η ταινία κατατάσεται στα πρωτοποριακά κείμενα του κινηματογράφου, όπως και της ομάδας Τζ. Βερτόφ. Δεν πρόκειται για διασκεδαστική ταινία αλλά είναι σημαντική για την κριτική προς τα ΜΜΕ και τον πολιτισμό που ασκήθηκε από τα κινήματα του 68 και που επηρέασε τα κινήματα αντικουλτούρας τότε και κυρίως μετέπειτα.
Medium Cool, Χάσκελ Ουέξλερ, 1969, μυθοπλασία, ΗΠΑ
Ένας ειδικευμένος στην κάλυψη των ρατσιστικών εντάσεων δημοσιογράφος, μαθαίνει για το βρώμικο ρόλο του τηλεοπτικού δικτύου στο οποίο δουλεύει, που συνεργάζεται με το FBI. Αποφασίζει να διαμαρτυρηθεί, πράγμα που οδηγεί στην απόλυση του και τον ίδιο να εμπλακεί πιο ενεργά στις διαδηλώσεις.
Punishment Park (Πάρκο Τιμωρίας), Πίτερ Ουότκινς, 1971, μυθοπλασία, ΗΠΑ
Φανταστείται ένα πολιτικό survivor, καταγγελία της κτηνωδίας και των φασιστικών τάσεων του αμερικάνικου κράτους στα τέλη του 60. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης σε μία έρημο των ΗΠΑ οι συλληφθέντες ακτιβιστές έχουν να επιλέξουν ανάμεσα στην έκτιση των βαριών ποινών τους ή σε μία τριήμερη δοκιμασία να φτάσουν την αμερικάνικη σημαία στο βάθος της ερήμου κυνηγημένοι από υπό εκπαίδευση αστυνομικούς. Γυρισμένη σε ψευδο-ντοκιμαντερίστικο στυλ με ερασιτέχνες ηθοποιούς, που ήταν οι ίδιοι ακτιβιστές, η ταινία προκάλεσε την οργή επίσημων ΜΜΕ και κινηματογραφικής βιομηχανίας που μπλόκαρε ουσιαστικά την προβολή της στις αίθουσες.
